MIASTO MEKSYK
Miasto Meksyk (Ciudad de México, na wys. 2240 m.n.p.m.; pow. 1479 km², ludność 8,9, aglomeracja 23 mln) leży w wysokogórskiej dolinie Anáhuac (Dolina Meksyku), na dnie osuszonego jeziora Texcoco. Piękną oprawą widokową stolicy Meksyku są pofałdowane wulkaniczne pasma górskie z ośnieżonymi wierzchołkami Popocatépetl (5452 m n.p.m.; w języku náhuatl – Dymiąca Góra), Iztaccíhuatl (5284 m n.p.m.; Biała Kobieta), Ajusco (3930 m n.p.m.; Kwitnące Wody) i licznymi mniejszymi wulkanami przekraczającymi wysokość 3500 m n.p.m.
Po rozpadzie imperium Teotihuacánu w VIII w. część ludności osiedliła się nad brzegami jeziora Texcoco, tworząc państwa-miasta, m.in. Coyoacán („miejsce władców kojotów”) i Copilco, w sąsiedztwie wcześniejszych osad zamieszkanych przez różne ludy. Od XII w. koczownicze plemiona Mexicas (zwane Cziczimekami i Aztekami) szły z północy na południe „w poszukiwaniu naszego domu”, prowadzone przez kapłanów boga Huitzilopochtli. Bóg obiecał, że dom wskaże im „orzeł siedzący na opuncji i pożerający węża”. Gdy dotarli Mexicas nad jezioro Texcoco, zobaczyli orła z wężem w dziobie na bagnistej wyspie i tam w 1325 r. założyli miasto Tenochtitlan (Skała Owocu Opuncji). Wspaniałe i bogate było Tenochtitlan, stolica potężnego imperium Azteków. Z brzegami jeziora łączyły ją groble; chinampas, wysepki usypane z żyznej ziemi, dostarczały warzyw i zbóż, poszczególne kwartały, zamieszkane przez rzemieślników i wojowników, łączyła sieć żeglownych kanałów. Pośrodku wielkiego placu (obecne Zócalo) stała piramida z dwiema świątyniami na szczycie, poświęconymi Huitzilopochtli i bogu deszczu Tlálokowi. Ostatni, przed przybyciem Hiszpanów, władca imperium, Moctezuma II (1502–1520), zajmował kilka pałaców wśród kwitnących ogrodów. Pobliskie Tlatelolco, z licznymi świątyniami i pałacami, było największym ośrodkiem targowym w Ameryce Środkowej. Według niektórych badaczy, Tenochtitlan (300 tys. mieszkańców) było najludniejszym miastem świata, większym od Konstantynopola (200 tys.) w szczytowym okresie rozwoju.
Osiem znaków zwiastowało nieuchronną zagładę imperium Moctezumy II: słup ognia rozpalił noc nad Tenochtitlanem; dzień jeszcze był, gdy trzy ogniste ogony przetoczyły się po niebie; wielki ogień spadł na dom boga Huitzilopochtli, a im więcej wody lano, tym większy płomień ogarniał jego świątynię; zawrzała woda w Texcoco i jezioro wchłonęło część Tenochtitlanu; myśliwi upolowali niezwykłego ptaka, jakby żurawia, a nie żurawia, i władca zobaczył w jego oczach obraz brodatych wojowników dosiadających nieznanych zwierząt, większych od jeleni; nocami rozlegały się żałobne pienia płaczek, zwołujących dzieci Tenochtitlanu, gdyż „trzeba nam już odejść stąd daleko”…
W roku 1-Trzciny „z wód wyłoniły się wielkie wieże” i na ląd zeszli brodaci ludzie o białych twarzach. W kalendarzu azteckim był to pierwszy rok, po 52-letnim cyklu, w którym splatał się kalendarz rytualny (260 dni) i kalendarz praktyczny (360 + 5 dni). Od wielu cykli w roku 1-Trzciny oczekiwano Quetzalcóatla (zob. Tula, niżej). Toteż w 1519 r. Hernán Cortés, uznany za powracającego boga, wkroczył do Tenochtitlánu ze swoimi oddziałami, witany przez Moctezumę i hojnie obdarowany złotem. Po pół roku, gdy Cortés wyruszył na zbrojne spotkanie z innym konkwistadorem, w mieście wybuchł bunt przeciwko Hiszpanom w odpowiedzi za zbezczeszczenie przez nich świątyni i wymordowanie kilkuset mieszkańców. Cortés zdążył przybyć z pomocą, prowadząc oddziały sprzymierzonych Indian z innych państewek, wrogo usposobionych do Azteków, gdyż musiały płacić im trybut. Teotihuacánie obronili się, zmuszając Cortésa do odwrotu. Zginął wtedy Moctezuma, zabity przez Hiszpanów, ponieważ przestał już być potrzebny.
W ciągu roku młody wódz Cuauhtémoc, spodziewając się ponownego ataku, przygotował miasto do obrony. W dzielnicy Tlatelolco przy Plaza de las Tres Culturas (Plac Trzech Kultur) na tablicy pamiątkowej widnieje napis: „El 13 de agosto de 1521 heroicamente defendido por Cuauhtémoc cayó Tlatelolco en poder de Hernán Cortés. No fue triunfo ni derrota fue el doloroso nacimiento del pueblo mestizo que es el México de hoy.” (W dniu 13 sierpnia 1521 roku bohatersko bronione przez Cuauhtémoca padło Tlatelolco pod władzę Hernána Cortésa. Nie było to zwycięstwo ani klęska, były to bolesne narodziny Metysów, narodu dzisiejszego Meksyku). Bolesne też były tortury, zadane Cuauhtémokowi na rozkaz Cortésa – oprawcy podpalili mu nogi nasączone oliwą, by powiedział, gdzie ukrył złoto Moctezumy.
Zócalo
Po zwycięstwie Cortés kazał zburzyć pałace Moctezumy, wielką piramidę i świątynie. Z pozyskanego materiału zbudowano w miejscu pałacu azteckiego władcy wielki pałac Cortésa, który 40 lat później został przekazany wicekrólom Nowej Hiszpanii, a po wywalczeniu niepodległości (1810 r.) jako Palacio Nacional (Pałac Narodowy) pełni funkcję siedziby rządu Meksyku. Turyści oglądają tu słynne freski Diega Rivery: Legenda Quetzalcóatla i Wielkie miasto Tenochtitlan, przedstawiające sceny z dziejów Meksyku oraz postacie mityczne i historyczne.
Catedral Metropolitana (1537–1813) łączy różne style: renesansowy, barok meksykański, hiszpański churrigueryzm (XVIII-wieczna zakrystia Sagrario) i w ostatniej fazie budowy klasycystyczny. Retabulum Trzech Króli (wys. 25, szer. 13 m, głębokość 7 m), z 1718 r., to dzieło życia hiszpańskiego rzeźbiarza Jerónimo de Balbas i szczytowe osiągnięcie stylu churrigueresco. Są tu też cenne malowidła Estebana Murillo i przedstawiciela meksykańskiego baroku, Juana Correry.
Dopiero w 1978 r. Meksykanie zobaczyli piramidę boga Huitzilopochtli, gdy ją przypadkiem odkopano przy wschodniej ścianie katedry, podczas prac instalacyjnych. Pierwszym znaleziskiem był wtedy ośmiotonowy monolit z wizerunkiem bogini księżyca Coyolxauhqui (Złote Dzwoneczki), następnie archeologowie odkrywali fragmenty budowli, która okazała się pierwszą piramidą zbudowaną przez Azteków po przybyciu nad jezioro Texcoco. Cortés zburzył nowszą, nadbudowaną na wcześniejszej. Stanowisko archeologiczne Templo Mayor (Wielka Świątynia) udostępniono turystom. Przedmioty z wykopalisk (biżuteria, maski, rzeźby, broń, narzędzia) oraz model miasta Tenochtitlánu można zobaczyć w Museo del Templo Mayor. W 2006 r. w głębi świątyni odkryto jeszcze jeden dysk, 12-tonowy monolit z wyobrażeniem bogini podwójnego bóstwa, boga-bogini Tlaltecuhtli (po renowacji w muzeum).
Jadę do Meksyku! – Stolica i okolice część II
Strony: 1 2
Kategorie: InformacjeBookmark
ML
